Nauka w szkole wymaga bardzo dużego zaangażowania ze strony wszystkich nauczycieli i pedagogów. Konieczne staje się podejmowanie działań, które mają na celu wspieranie rozwoju ucznia i organizowanie takich sytuacji szkolnych, które będą adekwatne do potrzeb i możliwości uczniów. Niezwykle ciekawym rozwiązaniem staje się praca z wykorzystaniem eksperymentów oraz uczenie się przez doświadczenie.

Nauczanie przez doświadczanie

Zakłada się, że ludzie dużo aktywniej przyswajają wiedzę w sytuacji, kiedy samodzielnie mogą coś zrobić, obserwując efekty swoich działań. Warto mieć świadomość, że uczenie się przez doświadczenie ma swoje zastosowanie w takich obszarach jak:

  1. sprawne i umiejętne rozwiązywanie pojawiających się problemów;
  2. podejmowanie działań w obszarze projektowym;
  3. prowadzenie treningu zawodowego;
  4. systematyczne powtarzanie tego wszystkiego, co udało się wcześniej opanować i nauczyć;
  5. budowanie zespołu i organizowanie pracy zespołowej;
  6. prowadzenie rozwoju zarówno osobistego, jak również zawodowego;
  7. organizowanie wypoczynku;
  8. organizowanie edukacji nieformalnej;
  9. wprowadzanie zmian społecznych;
  10. planowanie edukacji przez przygodę.

Edukacja przez doświadczenie ma miejsce w sytuacji, kiedy dana jednostka wykonuje jakieś zadanie, które wywołuje u niej refleksję. Następnie dochodzi do przeprowadzenia krytycznego podsumowania, wyciągnięcia wniosków i wcielenia w życie wyniku przeprowadzonych działań. Dzięki temu dochodzi do zrozumienia świata oraz zachowania własnego i innych ludzi.

 

Rys. 1. Cykl Kolba (źródło: http://stop-klatka.org.pl/wp-content/uploads/2015/06/Uczenie-si%C4%99-przez-do%C5%9Bwiadczenie-prezentacja-pl.pdf)

Najważniejsze w tym obszarze staje się to, aby zawsze doprowadzać podejmowane przez siebie działanie do końca. Daje to wówczas możliwość przyjrzenia się z oddali wszystkim zdarzeniom, mającym miejsce w trakcie dochodzenia do konkretnych wniosków. Należy w trakcie sprawdzić, czy wydarzyło się coś, co mogło zaskoczyć osoby biorące udział w aktywnym zdobywaniu wiedzy poprzez działanie.

Nauczyciel dający uczniom możliwość uczenia się przez doświadczenie powinien wykorzystać różnorodne metody i formy pracy sprzyjające refleksji i wyciąganiu odpowiednich wniosków. Do tego celu można wykorzystać takie działania jak:

  1. wykonywanie odpowiednich rysunków oraz opowiadanie o tym, co udało się narysować;
  2. prowadzenie rozmów/wymiany zdań w małych grupach – najpierw 3–4 osobowych, potem 6–8 osobowych, a na końcu na forum klasy, żeby podzielić się zebranymi spostrzeżeniami i doświadczeniami;
  3. oglądanie zdjęć lub czytanie notatek ze swoich doświadczeń oraz opisywanie poszczególnych etapów ich prowadzenia;
  4. zadawanie pytań uczniom przez osobę prowadzącą zajęcia;
  5. tworzenie pamiętników, bloga itp.;
  6. zbieranie pamiątek i prowadzenie dokumentacji z prowadzonych doświadczeń;
  7. pisanie listów od siebie do samego siebie;
  8. odgrywanie scenek, zabawy pantomimiczne;
  9. stwarzanie wyjątkowej atmosfery poprzez zapewnianie ciszy w grupie, ciemności, możliwości, żeby pobyć w samotności.

Jakie aktywności dają uczniom możliwość doświadczania?

W zasadzie każda, która jest prawidłowo prowadzona. Może to być udział w grach zespołowych, ćwiczeniach, rozwiązywanie niestandardowych zadań. Można wykorzystać tutaj również takie metody jak odgrywanie ról, prowadzenie dyskusji, oglądanie filmu, a nawet wypełnianie kwestionariusza. Zadaniem nauczyciela staje się w tym obszarze zaciekawienie uczniów i wytłumaczenie im bardzo dokładnie, co mają robić. Jak można prowadzić zaję...

Aby przeczytać dalszą część artykułu,
wykup dostęp do wyższego poziomu.

Uzyskaj pełny dostęp